Türkiye'de Plastik Endüstrisine Bakış
 
REKORA DOYMAYAN BİR SEKTÖR: TÜRK PLASTİK SANAYİ !

Kriz dönemlerinde bile ülke ortalamasının üzerinde performans gösterebilen Türk Plastik Sanayi, ekonomik ve siyasal istikrarın yeniden oluşması ve kronik yüksek enflasyonun düşmesi ile rekor üzerine rekor kırmaya başladı.

Irak krizine rağmen 2003 yılında bir önceki yıla göre %10 büyüyen sektör 2004’ün ilk altı ayında da önceki yılın aynı dönemine göre %12’lik bir büyüme kaydetti. Temel plastik hammadde ithalatı 2003’de % 21, 2004’ün ilk altı ayında da %32.5 arttı. 2003 yılında ulaşılan 3.0 Milyon Ton plastik işleme hacmi ile Türkiye Avrupa’da İspanya’dan sonra 6. sırada yer alıyor. Halen 44 kg olan kişi başına plastik tüketimi dünya ortalamasının üzerinde olmasına rağmen gelişmiş ülkelerdeki 100 kg rakamıyla karşılaştırıldığında önemli bir potansiyele ve büyümenin süreceğine işaret ediyor. Mevcut büyüme hızının korunması halinde Türkiye 2010 yılına Avrupa ve Avrasya’nın üçüncü büyük plastik işlenen ülkesi olarak girecek.

 
 
 
Ülkemizde modern üretim teknolojileri kullanılarak gerçekleştirilen ürünler iç piyasa talebini karşıladığı gibi son yıllarda yaşanan daralma sebebiyle giderek artan oranda dış pazarlara da satılıyor. Son ürünlerin yanı sıra çeşitli plastik işleme makineleri ve teknolojileri ile hammadde karışım ve katkıları da özellikle çevre pazarlarda talep görüyor.

Türkiye plastik sanayi sahip olduğu avantajlarla rekabet gücü yüksek önemli bir bölgesel oyuncu niteliğine dönüşme fırsatına sahiptir. Mevcut ve planlanan doğal gaz ve ham petrol boru hattı projeleri ile bir enerji terminali olmayı hedefleyen Türkiye’nin en büyük avantajı, Ortadoğu bölgesindeki devreye giren yeni ve dev ölçekli petrokimya tesisleri ile batısındaki büyük ölçekli pazarlar arasında köprü konumunda olmasıdır.
 
Sektör, çoğu küçük ve orta ölçekli firmalar olmak üzere 6 binden fazla firma barındırmakta ve 160 binden fazla kişiyi istihdam etmektedir. Tüketim açısından ağır toplar ambalaj ve inşaat malzemeleri sektörleridir. Son yıllarda hızla gelişen ihracat ve değişen tüketim alışkanlıkları ambalaj sektörünün hızla gelişmesine yol açmıştır. Öte yandan plastik komponentlerin yaygın olarak kullanıldığı dayanıklı tüketim ve otomotiv sektörlerinin de hızla büyümesi sayesinde bu sektörlere yönelik sürekli yeni yatırımlar yapılmaktadır. Türkiye üretim kapasitesi ile Avrupa’da sentetik elyaf üretiminde ikinci, pencere profilinde de ise üçüncü sıradadır. Türkiye’nin aynı zamanda çok önemli boyutta BOPP üretimi de bulunmaktadır.

Türkiye’de plastik tüketiminin ağırlığını komodite plastikler (PE, PP, PVC, PS) oluşturmaktadır. PE ambalaj filmlerinde, sera örtülerinde, sulama borularında, varil, bidon ve şişe üretiminde ve ev eşyalarında, PP big-bag, çuval, oryente edilmiş film ve sentetik elyaf üretiminde, sıhhı tesisat borularında ve ev eşyalarında, PVC profil, lambri ve borularda, ambalaj filmlerinde, suni deri üretiminde, PS ise ambalaj kaplarında ve ev gereçlerinde yoğun olarak kullanılmaktadır. Ambalaj malzemesi olarak giderek yaygınlaşan PET ve hızla gelişen dayanıklı tüketim ve otomotiv sektörlerinde kullanılan mühendislik plastiklerinde iki basamaklı talep artışı gerçekleşmektedir.

 
Ambalaj sektörü Türkiye’de plastiklerin yoğun olarak kullanıldığı sektörlerin başında gelmektedir. Kullanılan ambalaj malzemelerinin değer olarak üçte birini plastik olanlar oluşturmakta ancak bunların ağırlıkları sadece %15 pay tutmaktadır. Son on yılda plastik teknolojilerindeki gelişmeler sayesinde plastik ambalajlar ünite başına % 28 hafiflemiştir. Türkiye’de üretilen plastik ambalaj uygulamaları arasında oryente edilmiş filmler, stretch filmler, shrink filmler, palet örtüleri, torbalar, poşetler, big-bagler, dokuma çuvallar, ipler, termoform ile üretilmiş katı ve sıvı yiyecek – içecek kapları, gazlı ve gazsız içecek şişeleri, endüstriyel bidonlar, deterjan ve kozmetik ürün şişeleri, köpük kaplar ve ambalaj formları sayılabilir.

Türkiye inşaat malzemeleri sektöründe de plastikler yoğun olarak kullanılmaktadır. Sağlam, dayanıklı, bakım gerektirmeyen ve korozyona dayanıklı olan plastik ürünler pencere ve kapı profillerinden pis ve temiz su borularına, izolasyondan iç döşemelere, su depolarından çatı ve cephe kaplamalarına kadar birçok uygulama için üretilmekte ve yaygın olarak kullanılmaktadır.

 
Tarımsal ürünler açısından çok zengin olan ülkemizde sera örtüleri, fide örtüleri ve sulama boruları başlıca plastik uygulamalarıdır.

Televizyonlar, buzdolapları, çamaşır makineleri, bilgisayarlar gibi cihazların yanısıra fiber optik iletişim kabloları ve klasik güç dağıtım kabloları elektrik ve elektronik sektöründe plastiklerin kullanıldıkları ürünler olarak karşımıza çıkmaktadır. Form verme kolaylığı, elektrik izolasyon özelliği ve alev almayacak şekilde modifiye edilebilmeleri plastikleri bu sektör için vazgeçilmez kılmıştır.

Plastikler, hafif, korozyona dayanıklı ve kolay şekil verilebilir olmaları sebebiyle otomotiv sektörü için de vazgeçilmez malzemeler olmuş ve eksoz emisyonlarının azaltılmasında önemli rol oynamışlardır. Ülkemizde son yıllarda hızla gelişen otomotiv üretimi bu konudaki talebi de arttırmıştır.

Ülkemiz tekstil ürünleri açısından dünyada önde gelen ülkelerden biridir. Gerek sentetik iplik ve elyaf gerekse bunlarda imal edilen dokumalar konusunda dünya çapında üretim ve ihracat yapılmaktadır. Akrilik, polyester, polyamid ve polipropilen başlıca işlenen plastik türlerini oluşturmaktadır. PVC, EVA, TPE ve poliüretanın taban üretiminde kullanıldığı ayakkabı sektöründe de önemli üretim ve ihracat bulunmaktadır.

Türkiye’nin coğrafi olarak Avrupa ile Asya’nın buluştuğu noktada yer alması Türk plastik endüstrisine ihracatını giderek arttırmada avantaj sağlamaktadır. 2003 sensinde sektörün doğrudan ihracatı 1 Milyar Dolar’a ulaşmış ve Kimya Sanayi İhracatı içinde en yüksek payı almıştır. İhracat portföyünü her türlü ambalaj malzemesi, borular, mobilyalar, tekstil ürünleri, ayakkabı, mutfak ve ev gereçleri ile orijinal ekipman parçaları oluşturmaktadır. Plastiklerin önemli bir kullanım alanı olan dayanıklı tüketim ve otomotiv sektörü ihracatlarında iki basamaklı artışlar görülmektedir. Komponent, yedek parça, ambalaj payı da dikkate alındığında sektörün toplam ihracatı 3 Milyar Dolar’ı bulmaktadır. Türk plastik ürünleri dünyada 124 ülkeye ihraç edilmektedir. Ana pazarlar AB, Eski Sovyet Cumhuriyetleri, Doğu Avrupa, Afrika ve Ortadoğu ülkeleridir.

Sektör her yıl PAGEV ve TUYAP işbirliğiyle Istanbul’da düzenlenen fuarda biraraya gelmektedir. Bölgenin en büyük plastik ve kauçuk fuarı olması sebebiyle fuarın uluslararası kimliği giderek ön plana çıkmışdır. Bu sebeple bu sene PLAST AVRASYA ISTANBUL adını alan fuar 29 Kasım - 3 Aralık 2006 tarihinde gerçekleşecektir. 20 bin m2’ye yayılan fuarda yerli ve yabancı firmalar tarafından plastik makine ve malzemeleri, kalıp teknolojileri, plastik ürünleri, hammadde ve katkıları, plastik ambalaj teknolojileri, kauçuk teknolojisi ve ürünleri, kontrol sistemleri, hidrolik ve pnömatik ekipmanlar, yardımcı ekipmanlar ve ambalaj makinelerindeki yenilikler sergilenecektir.

Kaynakça: DIE, IGEME, Chemorbis, Petkim, Tüpras, ASD, BESD, OSD, IMSAD, Beysad, Taysad, Tesid, EuPC, PlasticsEurope, CIPAD, Assocomaplast

 
Her Hakkı Saklıdır. © 2005 Tüyap